A. WERNA-WERNANING BASA
Ø Manut wujude ana warna 3 yaiku:
a. Basa lesan
b. Basa tulisan
c. Basa tandha (isyarat)
Ø Manut undha usuk utawa unggah-ungguhe:
a. Basa ngoko
- Ngoko lugu
- Ngoko andhap
b. Basa madya
- Madya ngoko
- Madyantara
- Madya karma
c. Basa karma
- Mudha karma
- Kramantara
- Wedha karma
d. Basa karma inggil
e. Basa kedhaton
f. Basa krama desa
g. Basa kasar
Ø Manut panganggone wektu saiki utawa jaman samangke
a. Basa Ngoko
1. Ngoko lugu, yaiku: basa kang tembung-tembunge kabeh ngoko.
Tuladha: - kardi mangan sega
- ibu lunga menyang pasar.
2. Ngoko alus, yaiku: basa kang tembung-tembunge ngoko lugu kacampur tembung-tembung krama inggil tumprap wong kang diajeni (kanggo pakurmatan).
Tuladha: - bapak saiki kagungan buku basa jawa anyar
- ibu tindak menyang pasar.
Ciri-ciri/titikane basa ngoko alus:
· Ater-ater lan panambang tetep ngoko
· Tembung kowe diganti panjenengan
· Gegayutane karo wong liya sing diajeni, tindak-tanduk, tingkah laku (tembung kriya), nggunakake tembung-tembung karma inggil.
b. Basa Krama
1. Krama Lugu
- Wujude: tembunge krama (ater-ater lan panambang dikramakake)
- Tanpa nggunakake krama inggil (tumrap wong kang diajak guneman) lan sing nggunakake yaiku kanca marang kanca kang during kulina utawa wong tuwa kro wong nom kang ngajeni sing nom.
Tuladha: - sampeyan badhe kesah?
- budi kalawau sampun nedha ulam dereng?
2. Krama Alus
- Wujude: ater-ater lan panambang dikramakake lan tembung kang digunakake yaiku tembung-tembung krama lan krama inggil.
- Nggunakakake krama inggil tumprap wong kang diajak guneman kang dikurmati utawa kang luwih tuwa.
Tuladha: - sinten ingkang mundhut buku basa Jawi saking aspirasi?
- panjenengan kalawau saking tindak pundi?
Tidak ada komentar:
Posting Komentar